27.01.2014

Manastir Gornjak

Manastir Gornjak leži na manjem, proširenom platou Mlave u Gornjačkoj klisuri. Prislonjen je uz kamene litice Ježevca ispod kojih promiče brza i bistra Mlava.

Na suprotnoj strani reke, takođe na terasi izgrađen je motel.

 

Manastir je zadužbina kneza Lazara, a podignut je između 1379. i 1381. godine. Zahvaljujući svom pogodnom položaju, pošto je bio van glavnih tranzitnih pravaca tog vremena, "nadživeo je Kosovo" punih sedam decenija.

Manastir je po izgradnji znatno oštetio Raič Branković čiju je vladavinu Braničevom preuzeo knez Lazar Hrebeljanović. A posle konačnog pada srpske države 1459. godine, pod turstkom vlašću Gornjak je doživljavao velika razaranja i obnavljanja. Iz sačuvanih spisa vidi se da je 1733. godine imao i svoju parohiju sa 99 domova. Zna se da je u turskom periodu dva puta razaran i obnavljan. Najtežu sudbinu Gornjak je doživeo za vreme Drugog svetskog rata kada su ga Nemci spalili. Tada su uništene mnoge dragocenosti koje je čuvao (povelja kneza Lazara, barjak cara Dušana i drugo). Po oslobođenju obnovljen je i dozidan.

 

Današnji manastir Gornjak malo podseća na staru manastirsku crkvu, osim što leži na starim temeljima. Ustvari, pravi manastir je izgrađen u pećini, iznad današnjeg, koji je kasnije zidan na nižem zaravnjenju. Ono što predstavlja posebnu vrednost ovog manastira jeste živopisnost unutrašnjih strana zidova sa remek delima duborezačke veštine i ikonostasom iz 19. veka.

 

Manastir Gornjak udaljen je od Petrovca 18 km, a od Krepoljina 7 km. U sklopu ovog vrednog kulturno-istorijskog spomenika Homolja nalazi se i savremeno uređen konak za smeštaj gostiju, kao i lepi tereni za kampovanje pored Mlave. Zaštićen je kao spomenik kulture od velikog značaja.

Galerija slika